REFİK HALİT KARAY SİNOP’TA

Ana Sayfa » Genel » REFİK HALİT KARAY SİNOP’TA
Paylaş
Tarih : 03 Mart 2015 - 16:26

karay

Haber-Foto: Hayrettin Bozkurt

Ömrünün dörtte birini sürgünlerde tüketen Refik Halit Karay’ın edebiyatçı kimliği, yaşam öyküsünden bağımsız anlatılamaz. Sancılı geçen sürgün yılları, hem insan Refik Halit’i ve hem de yazar Refik Halit’i oldukça hırpalamıştır. Yurdundan ayrı kalmanın kanayan yaraları eserlerinde sıkça karşımıza çıkar.
Refik Halit Karay (1888-1965) İstanbul’da doğdu. On iki yaşındayken Galatasaray Lisesi’ne başladı, on sekizinde bu okulu terk etti. Ertesi yıl Hukuk Mektebi’ne başladı ama henüz ikinci sınıftayken (II.Meşrutiyetin ilan edildiği yıl) bu okulu da terk etti ve ‘hür meslek arzusuna kapılıp’ gazeteciliğe başladı. Muhalif kimliğinden dolayı İttihat ve Terakki hükümetince Anadolu’ya sürüldü; İstanbul’a döndükten sonra da gazetelerde yazarlık yapmaya devam etti. İkinci sürgünlüğünü Kurtuluş Savaşına karşı olumsuz tutumundan dolayı yaşadı, yaşamını uzun yıllar yurt dışında sürdürdükten sonra yeniden İstanbul’a döndü. Ardında birçok eser bırakarak 1965’te hayata gözlerini yumdu.

Refik Halit Karay 12 Haziran 1913’te Mahmut Paşanın Öldürülmesinin ardından Sinop’a sürgün edilir.

Sürgün günlerinde Arkadaşı Yakup Kadri’ye şu mektubu yollar:
“Bunların çoğu buraya neden getirildiklerini bilmiyor ve gülünç bir şaşkınlık içindedir” diyordu. “Fakat, bana bunlardan daha gülünç görünenler, sanki, birtakım hürriyet kahramanlarıymış gibi böbürlene böbürlene dolaşanlar, ya da sırlarını ele vermekten sakınan ihtilalciler gibi köşe bucaklara çekilip tehlikeli tavırlar alarak sinsi sinsi oturanlardır.” Ve ilave ediyordu: “Bana gelince –nasıl anlatayım bilmem- kendimi karışık bir melodramda bir kalebent rolü almaya zorlanmış acemi bir aktöre benzetiyorum. Bilirsin, ben, hiçbir zaman ne kahramanlığa, ne ebediliğe heves etmişimdir. Hattâ, bu gibi heveslere düşenleri pek gülünç bulmuşumdur. Nitekim, bu bakımdan, Magosa’daki kalebentliğinden -sanki bir mağaradan çıkıyormuş gibi- saçı sakalı birbirine karışmış olarak dönen ve bu haliyle birtakım reklam fotoğrafları çektiren Namık Kemal bana Manakyan Efendi Tiyatrosu’nun duvar ilânı resimlerindeki oyun şahıslarından biri gibi görünmüş, saçı sakalı da takma zannını vermiştir. Kaldı ki, büyük vatan şairimiz, işittiğime göre, Magosa Kalesi’nin bir hücresine kapatılmamış, şehrin kale duvarları içindeki bir semtinde bulunan büyükçe bir evde ‘ikamete memur’ edilmiş ve her memur gibi de devlet hazinesinden aylık alarak yaşamıştır. Buradakiler ise meteliğe kurşun atıyorlar, sığınabildikleri evlerin kirasını bin zorlukla ödeyebiliyorlar. Bereket, hovarda bir meyhaneci bulmuşlar. Onlara bol ve nefis mezeleriyle krediye içki veriyor. Yoksa açlıktan ölecekler” ve acınmayı sevmeyen Refik Halit ekliyor: “Sakın, beni de veresiye rakı içiyorum zannetme! Babam sayesinde hamdolsun hali vaktim yerindedir. Bir Rum kadınının evinde pansiyonerim. Tuzlusundan tatlısına kadar hiçbir yiyeceğim eksik değil. Bu kadın bir de genç ve güzel olsaydı keyfime diyecek kalmayacaktı. Ha, biliyor musun, geçenlerde bizim Sofya bu husustaki yoksunluğumu anlamış gibi bana gönderdiği bir mektupta (Rum harfleriyle Türkçe yazılmıştır ve bizim ev sahibesine okuttum) ‘İstersen ben geleyim yanına’ teklifinde bulundu ama, ‘Gel’ demeye cesaret edemedim. Burasının bir Aynaroz’dan, bizimkilerin de Aynaroz papazlarından farkı yok. Kızcağıza saldırırlar diye korktum doğrusu.”

 

 

SPONSOR REKLAMLAR

BENZER HABERLER

Sunay Akın’ın Anısı Ülgen Tekne Modelleriyle Yaşayacak
Sunay Akın’ın Anısı Ülgen Tekne Modelleriyle Yaşayacak

Haber-Foto:HAMDİ GÖKÇEN Dünyanın en seçkin oyuncak envanterlerinden birine sahip olan İstanbul Oyuncak Müzesinde Sinop Ülgen Tekne Modelleri

91 YAŞINDAYIZ
91 YAŞINDAYIZ

  Haber:Hamdi GÖKÇEN Bugün 91 yaşına girmiş bulunan Türkiye Yardımsevenler Derneğinin kuruluş yıl dönümünde, tüm Türkiye’de olduğu

GERZE YANGINI YARDIMLARI SAHİPLERİNE ULAŞTI MI?
GERZE YANGINI YARDIMLARI SAHİPLERİNE ULAŞTI MI?

  HABER:Hamdi GÖKÇEN Büyük Şikago Yangınından sonra dünyanın ikinci büyük yangını kabul edilen Gerze Yangını pek çok anıların yaşanmasına

Facebook Hesabınızla Bu Habere Yorum Yapabilirsiniz